رفتن به محتوای اصلی

روانشناس شیراز و تست روانشناسی

تبلیغ
فال رون‌های وایکینگ

بیست‌وچهار نشانه، سه اَت، سه انداز

فوثارکِ بزرگ کهن‌ترین شکلِ رون‌هاست: بیست‌وچهار نشانه که پیش از دورهٔ وایکینگ نوشته می‌شد. اینجا سنگ‌ها را می‌ریزید و برمی‌دارید — یکی، سه‌تا، یا پنج‌تا — و هر سنگ ایستاده یا وارونه خوانده می‌شود؛ مگر آن نُه رونی که وارونه‌شدنی نیستند.

انداز را انتخاب کنید

اندازهای رونی عمداً کوچک‌اند و این دلیلِ تاریخی دارد: تنها گزارشِ دستِ‌اولی که از این سنت مانده — «ژرمانیا»ی تاسیتوس — از برداشتنِ سه تکه می‌گوید، نه از چیدنِ ده‌ها تا. اگر پرسشِ روشنی ندارید، یک سنگ بردارید.

نوشتنِ نیت اجباری نیست. رون با پرسش‌های باز بهتر کار می‌کند تا با پرسش‌های آری و نه؛ همین متن بالای فالِ شما می‌نشیند.

نیت شما ذخیره نمی‌شود و فقط در نشانیِ همین فال می‌ماند. این خوانش جنبه نمادین و سرگرمی دارد.

رون پیش از آنکه فال باشد، خط بود

«فوثارک» نامِ الفبا نیست، خودِ ترتیبش است: شش نشانهٔ نخست را که پشتِ هم بخوانی می‌شود f-u-th-a-r-k، درست همان‌طور که «الفبا» از الف و بـا ساخته شده. رون‌ها از حدودِ سدهٔ دوم میلادی روی سلاح و سنگ و استخوان نوشته شدند و کارشان نوشتن بود، نه فال گرفتن. اما ریشهٔ خودِ واژهٔ «رون» به معنیِ راز است، و تاسیتوسِ رومی در «ژرمانیا» — سدهٔ اول میلادی، پیش از آنکه اصلاً رونی نوشته شده باشد — گزارش می‌دهد که ژرمن‌ها شاخه‌ای از درختِ میوه را تکه‌تکه می‌کردند، بر هر تکه نشانه‌ای می‌زدند، همه را بر پارچه‌ای سپید می‌ریختند و سپس سه تکه را یکی‌یکی برمی‌داشتند.

اَت، به‌جای خال

بیست‌وچهار رون سه دستهٔ هشت‌تایی‌اند به نامِ اَت؛ این تقسیم‌بندی از خودِ سنگ‌نبشته‌ها می‌آید، نه از کتاب‌های امروزی. برخلافِ خالِ ورق، ترتیبِ اَت‌ها هم معنی دارد: از ساختن به آزمون و از آزمون به نظم.

مِرک‌استاو، نه وارونگیِ ساده

سنگی که وارونه بیفتد خوانشِ دیگری دارد — اما فقط پانزده رون از بیست‌وچهار تا وارونه‌شدنی‌اند. نُه نشانهٔ باقی‌مانده زیرِ چرخشِ صدوهشتاد درجه عیناً همان می‌مانند، پس هرگز وارونه خوانده نمی‌شوند.

رونِ سفید نداریم

آن یک سنگِ خالی که در بیشترِ ست‌های امروزی هست و «وایرد» خوانده می‌شود، ساختهٔ رالف بلوم در ۱۹۸۲ است و در هیچ سنگ‌نبشته و هیچ متنِ کهنی نشانی ندارد. اینجا بیست‌وچهار رونِ تاریخی هست و بس.

نُه رونی که وارونه نمی‌شوند

این نُه نشانه متقارن‌اند: اگر سنگشان را صدوهشتاد درجه بچرخانید، هیچ فرقی نمی‌کند. پس در این ماژول هم هیچ سکه‌ای برایشان انداخته نمی‌شود و همیشه یک متن دارند. نکتهٔ جالبِ این فهرست جای‌گیری‌اش است: شش‌تای این نُه در اَتِ هاگال‌اند — همان اَتی که از نیروهای بیرون از دستِ آدم می‌گوید. تگرگ و یخ و نیاز پشت و رو ندارند.

۷ g
گِبو
اَتِ فِرِیر
۹ h
هاگالاز
اَتِ هاگال
۱۰ n
نائوثیز
اَتِ هاگال
۱۱ i
ایسا
اَتِ هاگال
۱۲ j
یِرا
اَتِ هاگال
۱۳ ï
ایواز
اَتِ هاگال
۱۶ s
سُویلو
اَتِ هاگال
۲۲ ng
اینگواز
اَتِ تیر
۲۳ d
داگاز
اَتِ تیر
دفترِ فوثارک — هر ۲۴ رون، با معنی ایستاده و وارونه

سه اَت، هرکدام هشت نشانه: نام و آوا و معنیِ نام، متنِ ایستاده، متنِ مِرک‌استاو و اندرزِ هر رون.

دفترِ فوثارک

سه اَت — سه هشتِ فوثارک

در چند کتیبه — از جمله سنگِ کیل‌ور و بندِ وادستنا — فوثارک را با نقطه‌گذاری به سه دستهٔ هشت‌تایی جدا کرده‌اند. نامِ هر اَت را از نخستین رونش گرفته‌اند. در انداز، پرشمارترین اَت می‌گوید ماجرا بیشتر از کدام جنس است.

اَتِ فِرِیر Freyr's Ætt
رونِ یکم تا هشتم · ۱ رونِ تک‌صدا

اَتِ ساختن و به دست آوردن: دارایی، نیروی خام، خبر، سفر، مهارت، هدیه و شادی. هر هشت رونش دربارهٔ کاری است که از دستِ خودِ آدم برمی‌آید.

اَتِ هاگال Hagal's Ætt
رونِ نهم تا شانزدهم · ۶ رونِ تک‌صدا

اَتِ نیروهای بیرون از دستِ آدم: تگرگ، نیاز، یخ، چرخهٔ سال، مرگ، بخت، پناه و خورشید. سخت‌ترین رون‌های فوثارک اینجایند و شش‌تای نُه رونِ تک‌صدا هم.

اَتِ تیر Týr's Ætt
رونِ هفدهم تا بیست‌وچهارم · ۲ رونِ تک‌صدا

اَتِ نظم و آدمی: داد، رویش، همراهی، خویشتن، شهود، بذر، سپیده و میراث. اینجا از نسبتِ آدم با آدم‌های دیگر حرف زده می‌شود.

۱ f
فِهو
۲ u
اوروز
۳ th
ثوریساز
۴ a
آنسوز
۵ r
رایدو
۶ k
کِنَز
۷ g
گِبو
۸ w
وونیو
۹ h
هاگالاز
۱۰ n
نائوثیز
۱۱ i
ایسا
۱۲ j
یِرا
۱۳ ï
ایواز
۱۴ p
پِرثرو
۱۵ z
آلگیز
۱۶ s
سُویلو
۱۷ t
تیواز
۱۸ b
بِرکانو
۱۹ e
اِهواز
۲۰ m
مانّاز
۲۱ l
لاگوز
۲۲ ng
اینگواز
۲۳ d
داگاز
۲۴ o
اوثالا